Quay lại hướng dẫn
Giấc mơ nghiên cứu của một nghiên cứu sinh tiến sĩ người Pakistan
Câu chuyện 7 phút

Giấc mơ nghiên cứu của một nghiên cứu sinh tiến sĩ người Pakistan

Tác giả: GoToPanda|Khoảng 7 phút đọc

Năm 2018, Zeb Aurang rời Thung lũng Swat của Pakistan, đến Đại học Nam Khai ở Thiên Tân.

Thung lũng Swat nằm ở phía bắc Pakistan, với những thung lũng xanh mướt, sông nước trong veo và núi tuyết phía xa. Nhiều người gọi nơi đây là "Thụy Sĩ của Pakistan". Aurang lớn lên ở đó, được nuôi dưỡng bởi thiên nhiên và đất trời. Sau khi hoàn thành bậc đại học, anh đứng trước một lựa chọn: nên đi đâu để học cao học?

Anh chọn Trung Quốc. "Đại học Nam Khai có tiêu chuẩn học thuật cao, và có cơ hội học tập ở đây là cơ hội mở rộng tầm nhìn. Hơn nữa, Trung Quốc và Pakistan luôn là 'những người bạn tốt'. Các bậc tiền bối luôn nói Trung Quốc rất tuyệt vời, nên tôi chọn đến đây học."

Bảy năm sau, anh đã đạt được những kết quả khiến nhiều người bất ngờ: 11 bài báo SCI với tư cách tác giả chính trên các tạp chí uy tín, tham gia hơn 40 bài báo SCI, và được công nhận là "Ngôi sao học thuật" trong số các Nhân vật Thường niên "Cảm nhận Trung Quốc" năm 2025.

Nhưng điều đáng kể hơn những con số này là con đường anh đã đi để đến được đây.

Rào cản đầu tiên: Bắt đầu từ "Nihao"

Khi mới đến Nam Khai, vốn từ tiếng Trung của Aurang chỉ giới hạn ở "nihao" và "xiexie".

Tiếng Trung khác biệt rất nhiều so với tiếng Anh và tiếng Urdu—thanh điệu pinyin và nét chữ Hán đều phải học từ đầu. Những ngày đầu đi học và sinh hoạt hàng ngày là một "thử thách thầm lặng"—anh vật lộn để bắt kịp từng từ xa lạ, ghi kín vở với pinyin và chú thích bằng tiếng mẹ đẻ; trong các buổi thảo luận học thuật, anh thường chọn im lặng vì không thể diễn đạt trôi chảy.

Nhưng điều khiến anh bất ngờ là không ai tỏ ra sốt ruột vì khả năng tiếng Trung chưa lưu loát của anh. "Thầy cô và bạn bè sẽ tự nhiên nói chậm hơn và dùng từ đơn giản hơn để giúp tôi hiểu các quy trình thí nghiệm."

Sự kiên nhẫn này đã cho anh dũng khí để lên tiếng. Anh bắt đầu thử diễn đạt trong lớp và giao tiếp với bạn cùng phòng thí nghiệm bằng tiếng Trung ngập ngừng. Từng giọt tích tụ thành sông. Sau này, anh không chỉ có thể tự tin chủ trì các buổi hội thảo học thuật mà còn có thể trò chuyện thoải mái với người bán bánh jianbing bằng tiếng Trung pha chút giọng Thiên Tân.

Ngôn ngữ, từ rào cản ban đầu, dần dần trở thành cây cầu kết nối anh với cuộc sống.

Rào cản thứ hai: Bước đột phá từ rau muống

Nghiên cứu của Aurang tập trung vào khoa học môi trường, cụ thể là tác động tiềm tàng của các chất ô nhiễm mới nổi như vi nhựa và hạt mài mòn lốp xe đối với hệ sinh thái trên cạn.

Hướng nghiên cứu này không phải được chọn một cách ngẫu nhiên. Pakistan là một quốc gia nông nghiệp lớn, chủ yếu trồng lúa mì, bông, gạo và các loại cây trồng khác, nhưng môi trường đất của nước này đối mặt với nhiều vấn đề ô nhiễm khác nhau. "Nghiên cứu của tôi bắt đầu từ mối quan tâm đến các vấn đề môi trường ở quê hương tôi," Aurang nói.

Nhưng con đường nghiên cứu không bao giờ bằng phẳng. Trong quá trình học tiến sĩ, một thí nghiệm then chốt liên tục gặp thất bại. Anh đã thử nghiệm phơi nhiễm với đậu xanh, rau chân vịt, cà chua và nhiều loại cây khác, nhưng tiến độ vẫn bế tắc.

Đúng lúc anh sắp đi vào ngõ cụt, giáo sư hướng dẫn Liu Weitao đưa ra một gợi ý: "Thử rau muống đi—đó là loại rau bình dân nhất trên bàn ăn của người Trung Quốc."

Sự chuyển hướng "gần gũi" này bất ngờ trở thành chìa khóa để đột phá. Thí nghiệm phơi nhiễm dài hạn cuối cùng đã thành công, và các phát hiện liên quan được công bố thành công trên tạp chí môi trường hàng đầu Environmental Science & Technology.

Đối mặt với thất bại trong nghiên cứu, Aurang dùng một bữa sáng Thiên Tân quen thuộc làm phép so sánh: "Nghiên cứu đôi khi giống như làm bánh jianbing—nếu lửa không đúng, chi bằng thử một công thức khác."

Rào cản thứ ba: Từ "du học sinh" đến "đại sư huynh"

Nhóm nghiên cứu của Aurang có 19 sinh viên Trung Quốc và quốc tế, mà anh mô tả là một "Liên Hợp Quốc thu nhỏ." Trong các buổi thảo luận, tiếng Anh trôi chảy; trong giờ nghỉ, cuộc trò chuyện chuyển đổi liền mạch giữa tiếng Trung và tiếng Anh, thỉnh thoảng có những câu đùa bằng tiếng Urdu.

Trong "Liên Hợp Quốc thu nhỏ" này, Aurang được gọi trìu mến là "Đại sư huynh."

Danh xưng này không phải vì anh là người cao niên nhất, mà vì những gì anh làm. Khi hỗ trợ giáo sư xem xét đơn ứng tuyển quốc tế, anh chú ý đến những sinh viên không chỉ có nền tảng học thuật vững chắc mà còn có tư duy cởi mở; với tư cách là đại diện sinh viên quốc tế Pakistan, anh là "người hướng dẫn đầu tiên" cho sinh viên mới—giúp họ chỉnh sửa bài báo từng từ một và kiên nhẫn giải thích các thủ tục.

Nhiều đàn em nhớ lời chào đặc biệt của Aurang với giọng nước ngoài khi họ lần đầu vào phòng thí nghiệm: "Ni zenmeyang?" (Bạn thế nào?) Lời chào anh "phát minh" này luôn khiến người ta thoạt đầu bất ngờ, rồi mỉm cười thấu hiểu. Theo thời gian, những từ đơn giản này trở thành một "mật mã ấm áp" ngầm trong nhóm nghiên cứu.

Mỗi khi sinh viên mới cảm ơn anh, anh sẽ vẫy tay và nở nụ cười đặc trưng: "Không có gì, chúng ta là một gia đình."

Sự ấm áp này không phải một chiều. Có lần, Aurang vô tình bị thương ở chân khi chơi cầu lông, giáo sư và bạn cùng lớp đến thăm anh với sữa và trái cây, thậm chí "ra lệnh" anh nghỉ ngơi hai tháng, nói "Đừng lo về thí nghiệm." "Đây là ngôi nhà thứ hai của tôi," Aurang nói.

Giáo sư hướng dẫn của Aurang, Liu Weitao, nói: "Anh ấy là sinh viên quốc tế đầu tiên tôi hướng dẫn. Sự xuất hiện của anh ấy giúp tôi hiểu sâu hơn về việc đào tạo sinh viên quốc tế, và tôi cũng thấy được những tia lửa nghiên cứu nảy sinh từ giao thoa văn hóa Trung Quốc và nước ngoài. Chúng tôi vừa là thầy trò vừa là bạn bè, cùng nhau trưởng thành."

"Cùng nhau trưởng thành"—những từ này có lẽ là định nghĩa tốt nhất về việc du học.

Không chỉ là người trong phòng thí nghiệm

Cuộc sống của Aurang không chỉ gói gọn trong phòng thí nghiệm.

Anh được mời làm khách mời trực tiếp trên kênh tiếng Urdu của CGTN, kể câu chuyện Trung Quốc cho khán giả Pakistan bằng tiếng mẹ đẻ. Anh cũng đạp xe dọc sông Hải Hà cùng các đại diện thanh niên từ nhiều quốc gia, chia sẻ những quan sát và tình yêu của mình dành cho Thiên Tân.

Anh thích ghi lại ánh sáng và bóng tối của thành phố qua ống kính, và anh yêu khuôn viên trường vào mùa thu. Từ Thung lũng Swat đến Thiên Tân, anh mô tả mình đã bước vào một "thế giới tương lai." Nhưng bảy năm trôi qua, thành phố này không còn chỉ là "thế giới tương lai" đối với anh—đó là nơi anh đã thực sự sống, làm việc và xây dựng các mối quan hệ.

Bước tiếp theo: Mang kiến thức về quê hương

Sau khi hoàn thành bằng tiến sĩ vào năm 2026, Aurang dự định tiếp tục nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trung Quốc. Nhưng mục tiêu dài hạn của anh rất rõ ràng: mang kiến thức và công nghệ xử lý ô nhiễm đất về Pakistan, hỗ trợ phát triển nông nghiệp bền vững của Pakistan, và thúc đẩy trao đổi học thuật và đại học giữa Trung Quốc và Pakistan.

"Nghiên cứu của tôi bắt đầu từ mối quan tâm đến các vấn đề môi trường ở quê hương tôi." Khi anh nói điều này lần đầu cách đây bảy năm, đó có thể chỉ là một mong muốn đơn giản. Bảy năm sau, nó đã trở thành 11 bài báo tác giả chính và hơn 40 bài báo đồng tác giả—và một hướng đi cụ thể, có thể đạt được.

Còn thắc mắc? Hỏi Pandi

Bài viết này có hữu ích không?